ایمنی و حفاظت فنی

آموزش های ایمنی و حفاظت فنی، مستند به آئین نامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان، آئین نامه بکارگیری مسئولین ایمنی و دستورالعمل اجرایی آئین نامه امور پیمانکاری در سه قالب زیر توسط مراجع ذیصلاح برگزار می شود:

۱ – آموزش ایمنی عمومی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان. الف – دوره آموزش ایمنی مقدماتی (بر اساس شرایط و ماهیت کارگاه و به مدت حداقل ۸ ساعت) و ب- آموزش دوره های تخصصی ایمنی

۲ – آموزش مسئولین ایمنی. الف – دوره های آموزش عمومی (آموزش عمومی ایمنی به مدت ۴۰ ساعت و شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک به مدت ۱۶ ساعت) و ب- دوره های باز آموزی تخصصی

۳ – آموزش پیمانکاران. الف – آموزش عمومی ایمنی و بهداشت کار (ویژه کارگران پیمانکار به مدت ۸ ساعت) و ب- دوره آموزشی ایمنی و بهداشت کار برای کارفرمایان و صاحبان کار پیمانکاری به مدت ۲۰ ساعت

مستندات مطالب این صفحه:

آیین‌‌نامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان

هدف:

آموزش ایمنی به عنوان فراگردی است که طی آن مجموعه‌ای از دانش‌های مرتبط و منظم همراه با عادات و مهارتهای حاصل از آن به فراگیر انتقال یافته و به همین سبب امروزه عدم توجه به آن عدم آگاهی از خطرات محیط کار را به طور حتمی و قطعی فراهم می‌آورد. در همین راستا این آیین‌نامه به منظور ارتقاء فرهنگ عمومی ایمنی مشمولین آن، ایمن‌سازی محیط‌کار، ارتقاء بهره‌وری، کاهش حوادث ناشی از کار و در نهایت صیانت از نیروی کار و منابع مادی کشور به استناد مواد ۸۵، ۹۱، ۱۹۳ و ۱۹۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران تدوین گردیده است.

دامنه شمول

مفاد این آیین‌نامه برای کلیه کافرمایان، کارگران و کارآموزان کارگاههای مشمول قانون کار و کارگاههای خانوادگی لازم‌الرعایه می‌باشد.

فصل اول: تعاریف

ایمنی: میزان یا درجه فرار از خطر را ایمنی گویند.

خطر:به شرایطی اطلاق می‌شود که دارای پتانسیل رساندن آسیب و صدمه به کارکنان، خسارات به وسایل، تجهیزات، ساختمان‌ها و از بین بردن مواد یا کاهش قدرت کارائی در اجرای یک عمل از قبل تعیین شده باشد.
حادثه: واقعه برنامه‌ریزی نشده و بعضاً صدمه آفرین یا خسارت رسان که انجام، پیشرفت یا ادامه طبیعی یک فعالیت یا کار را مختل می‌سازد و همواره در اثر یک عمل یا کار ناایمن یا شرایط ناایمن و یا ترکیبی از آن دو به وقوع می‌پیوندد.

صاحب کار: شخصی است حقیقی یا حقوقی که مالک یا قائم‌مقام قانونی مالک کارگاه بوده و انجام یک یا چند نوع از عملیات یا فعالیت کارگاه را به یک یا چند پیمانکار محول می‌نماید و یا خود راساً یک یا چند کارگر را در کارگاه متعلق به خود بر طبق مقررات قانون کار به کار می‌گمارد که در حالت دوم کارفرما محسوب می‌گردد.

مرجع ذیصلاح: در این آیین‌نامه مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار ستادی وزارت کار و اموراجتماعی، توابع و یا اشخاص (اعم از حقیقی یا حقوقی) مورد تأئید مرکز ستادی می‌باشد.

فصل دوم ـ مقررات

ماده۱ـ کارفرما یا نماینده قانونی وی مکلف است پیش از راه‌اندازی کارگاه دوره‌های آموزش عمومی ایمنی متناسب با نوع کار را بگذارند.

ماده۲ـ در مورد کارگاه‌هایی که قبل از تصویب این آیین‌نامه راه‌اندازی شده‌اند، کارگران و کارآموزان شاغل می‌بایست دوره‌های آموزش ایمنی را طی نموده و گواهینامه مربوطه را اخذ نمایند.

ماده۳ـ در مورد کارگاه‌هایی که قبل از تصویب این آیین‌نامه راه‌اندازی شده‌اند، کارفرمایان مکلفند دوره‌های آموزش عمومی ایمنی را طی نمایند.

ماده۴ـ در مواردی که کار از طریق پیمانکاری انجام می‌گیرد، کارفرما و یا صاحب کار مکلف است قبل از انعقاد قرارداد از پیمانکاران و کارگران تحت پوشش آنها، مستندات آموزش ایمنی را اخذ نماید.

ماده۵ ـ کارفرما مکلف است پیش از بکارگماردن کارگران و کارآموزان نسبت به ارایه آموزش‌های ایمنی متناسب با نوع کار به آنان از طریق مراجع ذیصلاح اقدام نماید.

ماده۶ ـ کارفرما مکلف است با تایید مراجع ذیصلاح آموزش‌های ایمنی متناسب با نوع کار به کارگران شاغل و کارآموزان خود ارائه نماید.

ماده۷ـ در کارگاه‌هایی که مشمول طرح طبقه‌بندی مشاغل می‌باشند، گذراندن دوره‌های آموزش ایمنی منطبق با این آیین‌نامه می‌بایستی در شناسنامه شغلی کارگران مربوطه لحاظ گردد.

ماده۸ ـ طی دوره‌های آموزشی مرتبط با ایمنی باید به عنوان یکی از ضروریات انتخاب و معرفی کارفرمایان و کارآفرینان و کارگران نمونه منظور گردد.

ماده۹ـ دستورالعمل اجرایی این آیین‌نامه که سطح‌بندی آموزش و همچنین اولویت‌بندی گروه هدف را نیز شامل می‌شود، توسط کمیته‌ای متشکل از اعضای ذیل تدوین خواهدشد:

  • رئیس مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار
  • معاون آموزشی مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار به عنوان دبیر کمیته
  • مدیرکل بازرسی کار یا نماینده تام‌الاختیار وی یک نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه یک نفر نماینده انجمن
  • صنفی مسئولین ایمنی
  • یک نفر از مشاوران حفاظت فنی و خدمات ایمنی
  • یک نفر نماینده کارفرمایان
  • یک نفر نماینده کارگران
  • یک نفر بازرس کار از ادارات کل کار و اموراجتماعی استان ها به انتخاب مدیرکل بازرسی کار

ماده۱۰ـ کلیه دوره‌های آموزش ایمنی در سراسر کشور از طریق مراجع ذیصلاح انجام خواهد گرفت.

ماده۱۱ـ ادارت کل کار و امور اجتماعی استانها مکلفند به موجب بند ج ماده ۹۶ قانون کار از طریق بازرسان کار، نظارت‌های لازم را اعمال نمایند.

ماده۱۲ـ چگونگی اجرای دوره‌های آموزشی بر عهده مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار ستادی است.

این آیین‌نامه مشتمل بر ۱۲ ماده و به استناد مواد ۸۵ ، ۹۱، ۱۹۳ و ۱۹۶ قانون کار جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ ۳/۱۲/۱۳۸۸ شورای‌عالی حفاظت فنی تدوین و در تاریخ ۵/۳/۱۳۸۹ به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی رسیده است.

بند ۳ دستورالعمل اجرایی آیین نامه آموزش ایمنی کارفرمایان، کارگران و کارآموزان

ساختاردوره ها
۱-۳- دوره های آموزش ایمنی مقدماتی: شامل دوره هایی است که در آن خطرات محیط کار و اصول اولیه ایمنی کار برای ایجاد و ارتقاء سطح آگاهی فرهنگ ایمنی، آموزش داده می شود. 
۲-۳- دوره های آموزش تخصصی ایمنی: شامل دوره هایی است که در آن آموزش تخصصی با توجه به ویژگی های شغل در جهت افزایش آگاهی های تخصصی در مورد شغل مشخص به فراگیران ارایه می شود تا موجب افزایش سطح دانش آنها نسبت به خطرات و حوادث احتمالی در آن رشته و پیشگیری از حوادث احتمالی در هنگام کار گردد.

گزیده ای از آیین نامه بکار گیری مسوول ایمنی در کارگاه ها

ماده ۱:کارفرما مکلف است به منظور اجرای آیین نامه های ایمنی و حفاظت فنی مصوب شورایعالی حفاظت فنی، با توجه به شرایط و مخاطرات کارگاه و بر اساس شرح وظایف پیوست شماره ( ۱)،افرادی راکه مطابق این آیین نامه تایید صلاحیت شده اند را به عنوان مسوول/ مسوولان ایمنی بکارگیری نماید.
تبصره:تمامی افرادی که با یکی ازعناوین:مسوول حفاظت فنی، افسر ایمنی، ناظرایمنی، رابط ایمنی، همیار ایمنی، کارشناس ایمنی در کارگاه ها فعالیت می نمایند،مشمول این آیین نامه بوده و لازم است صلاحیت نامبردگان توسط اداره بازرسی کار بررسی و پس از اخذ تاییدیه،در کارگاه عهده دار وظایف محوله مندرج در این آیین نامه گردند. 

ماده ۴: مسوول/مسوولان ایمنی موظف به گذراندن دوره های آموزش عمومی و بازآموزی تخصصی خواهند بود که توسط مرجع ذیصلاح موضوع آیین نامه آموزش ایمنی کارگران،کارفرمایان و کارآموزان و با هماهنگی اداره کل بازرسی کار تعیین و توسط مجریان آموزشی ذیصلاح برگزارمی گردد،

تبصره ۱: افرادی که گواهینامه قبولی در آزمون های ادواری دوره عمومی ایمنی که توسط مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار برگزار می گردد را ارایه نمایند، از شرط ارایه گواهینامه دوره عمومی معاف می باشند.
تبصره ۲:هزینه های مربوط به دوره های آموزشی و بازآموزی مورد نیاز مسوول/مسوولان ایمنی شاغل در کارگاه، توسط کارفرمای مربوطه پرداخت خواهد گردید.

بند ۷ شیوه نامه جامع آموزش مسئولین ایمنی

۱-۷- دوره های آموزش عمومی:

۱-۱-۷- عنوان: آموزش عمومی ایمنی

۳-۱-۷- مدت دوره: ۴۰ ساعت

۲-۷- دوره آموزش تخصصی:

۱-۲-۷- عنوان: شناسایی خطر و ارزیابی ریسک

۳-۲-۷- مدت زمان دوره: ۱۶ ساعت

بند ۲ دستورالعمل اجرایی آئین نامه امور پیمانکاری

مدارک مورد نیاز جهت اخذ گواهینامه تایید صلاحیت ایمنی :
الف)تصویر گواهی تائید صلاحیت پیمانکاری از مراجع ذیصلاح
ب) سوابق کاری پیمانکار(درصورت داشتن سوابق)
ج) تصویر گواهی آموزش ایمنی کارفرمایان،کارگران و کارآموزان در رشته مربوطه وفق مفاد آئین نامه ی آموزش ایمنی کارفرمایان،کارگران و کارآموزان
د) فهرست تجهیزات و لوازم ایمنی متناسب با نوع کاردرصورت وجود طبق قرارداد/پیمان
ه) تصویر شناسنامه و کارت ملی (برای مدیر عامل شخص حقوقی و کارفرمای حقیقی) و آدرس پستی دفتر مرکزی پیمانکار

گزیده ای از شیوه نامه جامع آموزش ایمنی پیمانکاران

۳- دوره های آموزش ایمنی پیمانکاران:
۱-۳ دوره آموزشی ایمنی و بهداشتکار برای کارگران و کارآموزان تحت پوشش پیمانکاران:
۱-۱-۳- عنوان دوره آموزشی: آموزش عمومی ایمنی و بهداشت کار (ویژه کارگران پیمانکار)
۲-۱-۳- مدت زمان دوره: ۸ ساعت

۲-۳- دوره آموزشی ایمنی و بهداشتکار برای کارفرمایان و صاحبان کار پیمانکاری:
۱-۲-۳- عنوان دوره آموزشی: آموزش عمومی ایمنی و بهداشت کار (ویژه کارفرمایان پیمانکار)
۲-۲-۳- مدت زمان دوره: ۲۰ ساعت